|
1 XI Rzeszów był miastem wolnym. Organizacja Obrony Narodowej przekazała władzę Powiatowemu Komitetowi Polskiej Komisji Likwidacyjnej. Większość członków Powiatowego Komitetu PKL wywodziła się z OON. 1 XI Likwidacja władzy zaborczej w Rzeszowie. 1 XI Udający się z Krakowa do Lwowa, celem objęcia władzy w imieniu Polskiej Komisji Likwidacyjnej posłowie Aleksander Skarbek, Władysław Grzędzielski i hr. Zygmunt Lasocki byli witani na stacji kolejowej w Rzeszowie w imieniu przedstawicieli władz miejskich i ludności. 1 XI W sali posiedzeń Rady Powiatowej przysięgę na wierność rządowi polskiemu złożyli członkowie Wydziału Organizacji Obrony Narodowej i delegaci PKL na Rzeszów i powiat rzeszowski. 1 XI Opuścił miasto składający się głównie z Austriaków 4 pułk piechoty (Hoch und Deutschmeister) eskortowany przez 30 żołnierzy. 1 XI 1918 - 12 I 1919 Ukazywał się Komunikat Organizacji Obrony Narodowej w Rzeszowie. Wyd. Komisja Prasowa O. O. N, z druk. J. A. Pelara w Rzeszowie. 1 XI Serbowie, Chorwaci i Słoweńcy połączyli się w SHS – Zjednoczonego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. początek XI Leopold Lis-Kula ogłosił mobilizację POW na Ukrainie, celem przystąpienia do działań dywersyjnych na zapleczu armii niemieckiej oraz przyjścia z pomocą obrońcom Lwowa. Akcja nie powiodła się. Oddziały POW zostały rozproszone przez Ukraińców. 2 XI Komitet Powiatowy Polskiej Komisji Likwidacyjnej przejął władzę w powiecie rzeszowskim. Nazywany był on także rządem powiatowym lub Rządem Polskim Ziemi Rzeszowskiej. Celem jego było zorganizowanie w Rzeszowie i powiecie rzeszowskim polskiej administracji. Na jego czele stanął Roman Krogulski, który pełnił funkcje starosty. Jego zastępcą został Kazimierz Wilusz, sprawy wojskowe nadzorowali Stanisław Jabłoński i płk Celestyn Bruckner, a opiekę zdrowotną Teofil Nieć. Celem utrzymania bezpieczeństwa powołano Pułk Ziemi Rzeszowskiej, a celem poprawienia aprowizacji Radę Gospodarczą, którą kierował wiceprezes sądu dr Kazimierz Gruszczyński, a pomagali mu dr Zygmunt Tałasiewicz i prof. I Gimnazjum Wawrzyniec Wilk. Starosta wydał rozporządzenie o stanie wyjątkowym, sądach doraźnych i kary śmierci. Wprowadzono także godzinę policyjną. 2 XI Delegaci PKL odebrali ślubowanie od urzędników starostwa, sądu i urzędów. 3 XI Austro-Węgry podpisały kapitulację. 3 XI Po uroczystej mszy niedzielnej odbyło się na rynku symboliczne zaprzysiężenie ludności powiatu odradzającemu się państwu. 3 XI W sali „Sokoła” odbył się wiec ludowy reprezentantów miasta i wszystkich gmin w powiecie. Jego uczestnicy wydali odezwę do ludności z datą 1 XI, która zapowiadała równość obywateli, demokratyczną Polskę, unarodowienie kopalń, komunikacji, lasów, ustawę w sprawie reformy rolnej. Zapowiedziano powołanie Organizacji Obrony Narodowej w każdej gminie oraz Powiatowej Organizacji Obrony Narodowej. 3 XI Dyrektorzy rzeszowskich gimnazjów i Seminarium Nauczycielskiego Męskiego złożyli przysięgę na wierność wolnej ojczyźnie na ręce komisarza powiatowego Polskiej Komisji Likwidacyjnej. 4 XI Nauczyciele rzeszowskich szkół postanowili wycofać naukę niemieckiego z klas III i IV szkół ludowych pospolitych, a w zamian wprowadzić dzieje ojczyste i geografię Polski. 5 XI Z Rzeszowa wysłany został w kierunku Przemyśla pociąg pancerny na odsiecz Polakom walczącym z Ukraińcami. ok. 5 XI Zewnętrznym przejawem wolności, która zawitała do naszego miasta było zrzucenie przez mieszkańców austriackich orłów z fasad budynków Starostwa i I Gimnazjum (prawdopodobnie 5 XI). Wkrótce potem władze miejskie, nie czekając na wytyczne z Krakowa, a tym bardziej z Warszawy, zaktywizowały się, zajmując się głównie sprawami gospodarczymi i porządkowymi. Chcąc zapewnić miastu żywność, wzięły pod kontrolę młyny i piekarnie, a także zajęły się dowozem produktów i ich reglamentacją. Ponadto nakazały, pod groźbą kary, właścicielom realności codziennie rano sprzątać obejście. 6 XI Zarządzeniem Polskiej Komisji Likwidacyjnej połączono dawną władzę państwową (starosta) z autonomiczną (reprezentacje powiatowe) w jeden urząd, na którego czele stanął komisarz PKL. Podlegał mu dotychczasowy personel Starostwa i Rady Powiatowej. Jako ciało doradcze i kontrolujące dla komisarza ustanowiono dotychczasowy Wydział Rady Powiatowej wraz z prezesem, tudzież 4-6 delegatów, wybranych przez organizacje powiatowe. 6 XI Po powrocie z wojny Roman Hinze ponownie objął stanowisko dyrektora rzeszowskiego szpitala. 6 XI Na specjalnym posiedzeniu Rady Pedagogicznej nauczyciele I Gimnazjum złożyli przysięgę na wierność Wolnej Ojczyźnie. Fakt ten zaznaczono w kronice szkoły i dołączono podpisy wszystkich wówczas obecnych. pierwszy tydzień XI Ludność żydowska utworzyła Żydowską Radę Narodową. Składała się ona z 50 członków i reprezentowała wszystkie stronnictwa. 7 XI Polska Komisja Likwidacyjna w rozporządzeniu zaleciła, aby w szkołach byłej Galicji w miejsce hymnu ludów śpiewać Boże coś Polskę, kończąc słowami - ... ojczyznę wolną pobłogosław Panie. 7 XI Na mocy rozporządzenia Polskiej Komisji Likwidacyjnej w Krakowie rzeszowskie szkoły podporządkowane zostały Miejscowej i Okręgowej Radzie Szkolnej w Rzeszowie, a ta ostatnia Radzie Szkolnej Krajowej we Lwowie. 7 XI Żydowska Rada Narodowa wybrała prezydium w składzie: Aron Lewin – przewodniczący, dr K. Salzman – zastępca, A. Apfelbaum – zastępca, dr E. Lecker – sekretarz, K. Kurzman – sekretarz, A. Ch. Lifschütz – skarbnik, dr A. Schnee, dr F. Hopfen, Ch. Eisenberg. Rada wyznaczyła spośród swego grona osoby do organów przedstawicielskich gminy, desygnując na przewodniczącego zarządu syjonistę dra Adolfa Schnea. Schnee został zatwierdzony przez przedstawiciela Polskiej Komisji Likwidacyjnej na komisarza Gminy Żydowskiej. początek XI Powstała Żydowska Rada Narodowa. 11 XI Cesarz Karol I abdykował. 11 XI Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu dowództwo nad wojskiem polskim. 11 XI Niemcy podpisały kapitulację. Zakończyła się I wojna światowa. 12 XI Austria została ogłoszona republiką. 12 XI Leopold Lis-Kula został aresztowany przez nacjonalistów ukraińskich w Brodach. Po kilku dniach udało mu się wydostać z ich rąk. Zob. pocz. XI. 1918 13 XI – 1919 22 I Nie odbywały się zajęcia dla klas VI, VII i VIII rzeszowskich gimnazjów i dla najstarszych seminarium nauczycielskiego z powodu udziału młodzieży w walkach o Lwów i Galicję Wschodnią oraz pełnieniu przez wielu z nich pomocniczej służby wojskowej na miejscu. 14 XI Czechosłowacja proklamowana została republiką. 14 XI Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę cywilną. Józef Piłsudski ogłosił się Tymczasowym Naczelnikiem odradzającego sie państwa polskiego. 16 XI Węgrzy proklamowali utworzenie własnego państwa. 16 XI Nauczyciele większości rzeszowskich szkół ludowych i wydziałowych złożyli na ręce dyrektorów przysięgi służbowe na wierność państwu polskiemu. 17 XI Dwie kompanie Pułku Piechoty Ziemi Rzeszowskiej: „legionowa” pod dowództwem ppor. Jana Kotowicza i „studencka”, złożona głównie z gimnazjalistów pod dowództwem ppor. Józefa Kuryłowicza dołączyły do przejeżdżających przez miasto na odsiecz Lwowa wojsk ppłk. Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza. Po dojechaniu do Przemyśla kampanie zostały włączone do 5 PP Legionów. Dowództwo kompanii studenckiej objął komendant okręgu POW w Rzeszowie Tadeusz Münich. 1918 17 XI – 1919 22 I 37 uczniów I Gimnazjum, II Gimnazjum i Seminarium Nauczycielskiego walczyło o Lwów i o Galicję Wschodnią. 1918 18 XI – 1919 16 I Funkcjonował rząd Jędrzeja Moraczewskiego – pierwszy gabinet odrodzonej Rzeczypospolitej. 20 XI Kompanie rzeszowskie dotarły do Lwowa. 21 XI Na mocy rozporządzenia Polskiej Komisji Likwidacyjnej zlikwidowano powiatowe komisje likwidacyjne. Ich miejsce zajęli (zwykle już wcześniej) komisarze PKL mający do pomocy rady przyboczne. 23 XI Uroczysty pogrzeb na cmentarzu Łyczakowskim ochotników z Rzeszowa: Stanisława Żmudy, Tadeusza Czeżowskiego, Jerzego Łobosa i Franciszka Całka. 23 XI Polska Komisja Likwidacyjna wydała rozporządzenie o rozszerzeniu prawa wyborczego do rad gminnych. Do dotychczasowych trzech kół wyborczych dodano czwarte koło, obejmujące wszystkich mieszkańców, którzy od roku mieszkali na terenie gminy, ukończyli 21 rok życia i nie płacili podatków bezpośrednich. 27 XI Rada Miejska podjęła uchwałę o uzupełnienie swojego składu o IV kurię (12 radnych i 6 zastępców). 29 XI Mieszkańcy Rzeszowa obchodzili rocznicę powstania listopadowego. koniec XI Leopold Lis-Kula został dowódcą II batalionu 23 pułku piechoty w Lublinie. koniec XI Tworzące się wojsko polskie w Rzeszowie składało się z trzech kompanii: ze zdemobilizowanych żołnierzy z armii austriackiej, budziwojskiej „zielonej kadry” oraz kompanii studenckiej. XI W Polsce powstały Dowództwa Okręgów Wojskowych (DOW). Były to terytorialne władze wojskowe. Komendantem rzeszowskiego DOW, obejmującego powiaty: rzeszowski, tarnobrzeski, kolbuszowski, mielecki, ropczycki, strzyżowski, krośnieński i brzozowski został płk Ludwik Zawada. XI Cesarsko-królewskie Seminarium przekształciło się w Seminarium Nauczycielskie. XI – XII Kompanie rzeszowskie wzięły udział w natarciu polskim na pozycje ukraińskie. 1918 XI – 1919 VII Walki polsko-ukraińskie na terenie byłej Galicji Wschodniej z udziałem rzeszowskich jednostek wojskowych. 1918 XI – 1919 Ukazywał się miesięcznik „Komunikat Organizacji Obrony Narodowej” wydawany przez komisje prasową Organizacji Obrony Narodowej z drukarni J. A. Pelara. Było to pismo urzędowe informujące o działalności Polskiej Komisji Likwidacyjnej. |